Key Points
- Η αιμορραγία στο 1ο τρίμηνο εμφανίζεται στο 20–25% των κυήσεων.
- Δεν σημαίνει πάντα απώλεια — μεγάλο ποσοστό κυήσεων εξελίσσεται φυσιολογικά.
- Η εξωμήτριος κύηση αποτελεί επείγουσα κατάσταση και πρέπει πάντα να αποκλείεται.
- Το διακολπικό υπερηχογράφημα και η ποσοτική β-hCG είναι τα βασικά διαγνωστικά εργαλεία.
- Σε Rh-αρνητικές ασθενείς χορηγείται anti-D ανοσοσφαιρίνη.
Πληροφορίες για ασθενείς
- Καταγράψτε την ποσότητα και το χρώμα της αιμορραγίας.
- Αποφύγετε την κολπική επαφή έως την ιατρική αξιολόγηση.
- Επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό σας — μη περιμένετε να δείτε αν θα σταματήσει μόνη της.
Εισαγωγή
Η κολπική αιμορραγία κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης (έως τη 13η εβδομάδα) είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν μια έγκυο σε επείγουσα μαιευτική εκτίμηση. Εμφανίζεται περίπου στο 20–25% των κυήσεων και μπορεί να ποικίλλει από ελάχιστη κηλίδωση (spotting) έως ζωηρή αιμορραγία με συνοδά συμπτώματα.
Η εμφάνιση αιμορραγίας δεν σημαίνει αυτόματα απώλεια της κύησης. Σε αρκετές περιπτώσεις η εγκυμοσύνη εξελίσσεται φυσιολογικά. Ωστόσο, κάθε επεισόδιο πρέπει να αξιολογείται από μαιευτήρα–γυναικολόγο, καθώς υπάρχουν αιτίες που απαιτούν άμεση παρέμβαση.
Κύριες αιτίες
Η αιτιολογία της αιμορραγίας στο πρώτο τρίμηνο είναι ευρεία και συχνά πολυπαραγοντική. Οι σημαντικότερες κλινικές οντότητες παρουσιάζονται παρακάτω.
Αιμορραγία εμφύτευσης
Εμφανίζεται γύρω στις 4 εβδομάδες, ταυτόχρονα με την αναμενόμενη έμμηνο ρύση. Είναι ήπια, βραχείας διάρκειας και χωρίς πόνο. Δεν σχετίζεται με δυσμενή έκβαση.
Απειλούμενη αποβολή
Αιμορραγία με κλειστό τράχηλο και ζώντα έμβρυο στο υπερηχογράφημα. Η κύηση μπορεί να εξελιχθεί φυσιολογικά σε σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων, με κατάλληλη παρακολούθηση.
Αναπόφευκτη ή ατελής αποβολή
Διαστολή τραχήλου, αποβολή κυηματικών στοιχείων ή υπολειμματικός ιστός στη μήτρα. Απαιτείται κλινική και υπερηχογραφική επιβεβαίωση και εξατομικευμένη αντιμετώπιση (αναμονή, φαρμακευτική ή χειρουργική).
Παλίνδρομη κύηση (missed abortion)
Διακοπή ανάπτυξης του εμβρύου χωρίς εμφανή συμπτώματα ή με ήπια αιμορραγία. Διαγιγνώσκεται υπερηχογραφικά.
Εξωμήτριος κύηση
Εμφύτευση εκτός της ενδομητρικής κοιλότητας — συχνότερα στη σάλπιγγα. Συνοδεύεται από πόνο, μη αναμενόμενη πορεία β-hCG και απουσία ενδομήτριου σάκου στο υπερηχογράφημα. Αποτελεί επείγουσα κατάσταση.
Μύλη κύηση (τροφοβλαστική νόσος)
Σπάνια αιτία αιμορραγίας με ασυνήθιστα υψηλές τιμές β-hCG και χαρακτηριστική υπερηχογραφική εικόνα. Απαιτεί ειδική παρακολούθηση και θεραπεία.
Τραχηλικές αιτίες
Έκτροπο, πολύποδες ή φλεγμονή του τραχήλου, καθώς και αιμορραγία μετά από σεξουαλική επαφή. Συνήθως καλοήθεις αιτίες, αλλά απαιτούν αποκλεισμό άλλης παθολογίας.
Υποχοριακό αιμάτωμα
Συλλογή αίματος μεταξύ χορίου και ενδομητρίου. Στις περισσότερες περιπτώσεις απορροφάται· απαιτείται όμως υπερηχογραφική παρακολούθηση.
Κλινική αξιολόγηση και απαραίτητος έλεγχος
Η εκτίμηση μιας εγκύου με αιμορραγία πρώτου τριμήνου ακολουθεί δομημένη προσέγγιση, με στόχο την ταχεία διάκριση μεταξύ απειλητικής και μη απειλητικής αιτιολογίας.
Ιστορικό
Ηλικία κύησης, χαρακτηριστικά αιμορραγίας (ποσότητα, χρώμα, διάρκεια, θρόμβοι), συνοδά συμπτώματα (πόνος, ζάλη, ναυτία), προηγούμενες κυήσεις και γυναικολογικό ιστορικό.
Κλινική εξέταση
Έλεγχος αιμοδυναμικής σταθερότητας, ψηλάφηση κοιλίας και αξιολόγηση τραχήλου με κολποσκόπιο για εκτίμηση πηγής αιμορραγίας και κατάστασης του έσω τραχηλικού στομίου.
Διακολπικό υπερηχογράφημα
Βασικό διαγνωστικό εργαλείο για την επιβεβαίωση ενδομήτριας κύησης, εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας, ηλικίας κύησης και ανίχνευση αιματώματος ή ευρημάτων εξωμήτριας.
Μέτρηση β-hCG στον ορό
Ποσοτική μέτρηση και, όπου χρειάζεται, παρακολούθηση εξέλιξης ανά 48 ώρες. Η κινητική των τιμών συμβάλλει στη διάκριση βιώσιμης, μη βιώσιμης και εξωμήτριας κύησης.
Ομάδα αίματος & Rhesus
Σε Rh-αρνητικές εγκύους χορηγείται anti-D ανοσοσφαιρίνη σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες (RCOG, ACOG).
Γενική αίματος
Για εκτίμηση πιθανής αναιμίας σε περιπτώσεις πιο εκσεσημασμένης αιμορραγίας.
Clinical Pearls
- Οι τιμές β-hCG διπλασιάζονται περίπου κάθε 48 ώρες σε βιώσιμη ενδομήτρια κύηση έως τις 6 εβδομάδες.
- Ενδομήτριος σάκος συνήθως ορατός όταν β-hCG > 1500–2000 mIU/mL διακολπικά.
- Πόνος στον ώμο σε έγκυο με αιμορραγία = μέχρι αποδείξεως αντιθέτου ενδοπεριτοναϊκή αιμορραγία.
Σημεία κινδύνου — άμεση εκτίμηση
- •Έντονος, οξύς ή πλευρικός κοιλιακός πόνος
- •Ζάλη, λιποθυμία, ωχρότητα ή σημεία shock
- •Αιμορραγία μεγάλης ποσότητας ή με μεγάλους θρόμβους
- •Πόνος στον ώμο (ένδειξη ενδοπεριτοναϊκής αιμορραγίας)
- •Πυρετός ή δύσοσμα κολπικά υγρά
- •Γνωστή προηγούμενη εξωμήτρια ή θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής
Συχνές ερωτήσεις
Η κηλίδωση στην αρχή της εγκυμοσύνης σημαίνει αποβολή;
Όχι απαραίτητα. Η ελαφριά κηλίδωση μπορεί να οφείλεται σε εμφύτευση, τραχηλικές αιτίες ή υποχοριακό αιμάτωμα. Απαιτείται όμως πάντα ιατρική εκτίμηση για να αποκλειστούν σοβαρότερες αιτίες.
Πότε πρέπει να πάω άμεσα στο νοσοκομείο;
Σε έντονο κοιλιακό πόνο, ζάλη ή λιποθυμία, εκσεσημασμένη αιμορραγία με θρόμβους, πόνο στον ώμο ή πυρετό — ενδείξεις που μπορεί να αντιστοιχούν σε εξωμήτριο κύηση ή αιμοδυναμική αστάθεια.
Χρειάζεται πάντα υπερηχογράφημα;
Ναι. Το διακολπικό υπερηχογράφημα είναι το πιο σημαντικό εργαλείο για την επιβεβαίωση θέσης και βιωσιμότητας της κύησης.
Σύνοψη
Η αιμορραγία στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης απαιτεί πάντοτε ιατρική αξιολόγηση, ανεξάρτητα από την ένταση. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία είναι καλοήθης και η κύηση εξελίσσεται φυσιολογικά. Ωστόσο, η έγκαιρη διάκριση καταστάσεων όπως η εξωμήτριος κύηση ή η εξελισσόμενη αποβολή είναι κρίσιμη για την ασφάλεια της εγκύου.
Η σύγχρονη μαιευτική προσέγγιση συνδυάζει λεπτομερές ιστορικό, διακολπικό υπερηχογράφημα και βιοχημικό έλεγχο, ώστε να προσφέρει ξεκάθαρη διάγνωση και εξατομικευμένο πλάνο παρακολούθησης ή θεραπείας.
Πηγές & κατευθυντήριες οδηγίες
- RCOG Green-top Guideline No. 21 — Management of Early Pregnancy Loss
- ACOG Practice Bulletin — Early Pregnancy Loss & Ectopic Pregnancy
- NICE Guideline NG126 — Ectopic pregnancy and miscarriage: diagnosis and initial management
Παραπομπή / Citation
Miserlis, T. (2026). Αιμορραγία στο πρώτο τρίμηνο της κύησης. Ιατρική Βιβλιοθήκη Δρ. Θ. Μισερλή. https://build-my-site-424.lovable.app/library/aimorragia-proto-trimino-kyisis
Miserlis T. Αιμορραγία στο πρώτο τρίμηνο της κύησης. Ιατρική Βιβλιοθήκη Δρ. Θ. Μισερλή [Internet]. Jun 2026 [cited Jul 2026]. Available from: https://build-my-site-424.lovable.app/library/aimorragia-proto-trimino-kyisis
Ιατρική αποποίηση ευθύνης: Το παρόν κεφάλαιο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση, διάγνωση ή θεραπεία. Για κάθε κλινικό ερώτημα απαιτείται αξιολόγηση από εξειδικευμένο ιατρό.