Καρδιοτοκογράφημα (NST): Τι δείχνει και πότε χρειάζεται

Εισαγωγή

Το καρδιοτοκογράφημα (Non-Stress Test - NST) αποτελεί μία από τις συχνότερες εξετάσεις παρακολούθησης της εμβρυϊκής ευεξίας στο τρίτο τρίμηνο της κύησης. Είναι μία ασφαλής, ανώδυνη και μη επεμβατική εξέταση που καταγράφει τον καρδιακό ρυθμό του εμβρύου και τη δραστηριότητα της μήτρας. Η σωστή ερμηνεία του NST βοηθά στην έγκαιρη αναγνώριση εμβρύων που χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση ή άμεση αντιμετώπιση.

Τι είναι το καρδιοτοκογράφημα;

Το NST είναι μία εξέταση κατά την οποία δύο αισθητήρες τοποθετούνται στην κοιλιά της εγκύου. Ο πρώτος καταγράφει τον καρδιακό ρυθμό του εμβρύου, ενώ ο δεύτερος καταγράφει τις συσπάσεις της μήτρας. Η εξέταση βασίζεται στην αρχή ότι ένα υγιές έμβρυο αυξάνει φυσιολογικά τους παλμούς της καρδιάς του όταν κινείται.

Πότε γίνεται;

Το NST πραγματοποιείται συνήθως μετά τις 32 εβδομάδες κύησης, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να γίνει και νωρίτερα. Ενδείκνυται συχνότερα όταν υπάρχει:

• μειωμένη αντίληψη εμβρυϊκών κινήσεων,

• σακχαρώδης διαβήτης κύησης,

• υπέρταση ή προεκλαμψία,

• καθυστέρηση ενδομήτριας ανάπτυξης,

• πολύδυμη κύηση,

• ολιγάμνιο ή πολυυδράμνιο,

• παράταση της κύησης,

• ιστορικό προηγούμενων επιπλοκών,

• οποιαδήποτε κατάσταση υψηλού μαιευτικού κινδύνου.

Πώς πραγματοποιείται;

Η έγκυος βρίσκεται σε άνετη θέση, συνήθως ημικαθιστή ή με ελαφρά πλάγια κλίση. Οι δύο αισθητήρες στερεώνονται στην κοιλιά με ειδικούς ιμάντες. Η εξέταση διαρκεί συνήθως 20 έως 40 λεπτά. Κατά τη διάρκεια του NST η γυναίκα μπορεί να σημειώνει τις κινήσεις του εμβρύου, εφόσον αυτό απαιτείται από το χρησιμοποιούμενο σύστημα.

Τι αξιολογείται;

Ο μαιευτήρας αξιολογεί: τη βασική καρδιακή συχνότητα, τη μεταβλητότητα, τις επιταχύνσεις, τις επιβραδύνσεις, τη σχέση τους με τις συσπάσεις και τη συνολική εικόνα της καταγραφής. Η αξιολόγηση γίνεται πάντοτε σε συνδυασμό με την ηλικία κύησης και την κλινική εικόνα της εγκύου.

Τι σημαίνει αντιδραστικό NST;

Ένα αντιδρατικό NST χαρακτηρίζεται από φυσιολογική βασική καρδιακή συχνότητα, φυσιολογική μεταβλητότητα και επαρκείς επιταχύνσεις σύμφωνα με την ηλικία κύησης. Το αντιδρατικό αποτέλεσμα αποτελεί ένδειξη καλής οξυγόνωσης του εμβρύου τη στιγμή της εξέτασης.

Τι σημαίνει μη αντιδραστικό NST;

Ένα μη αντιδρατικό NST δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το έμβρυο βρίσκεται σε κίνδυνο. Μπορεί να οφείλεται σε φυσιολογικό κύκλο ύπνου του εμβρύου, μικρότερη ηλικία κύησης, λήψη φαρμάκων ή μειωμένη κινητικότητα κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Στις περιπτώσεις αυτές ο ιατρός μπορεί να παρατείνει την καταγραφή ή να ζητήσει συμπληρωματικές εξετάσεις, όπως βιοφυσικό προφίλ ή Doppler υπερηχογράφημα.

Πότε χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση;

Άμεση αξιολόγηση απαιτείται όταν το NST εμφανίζει επίμονα παθολογικά χαρακτηριστικά ή όταν συνυπάρχουν:

• σημαντική μείωση εμβρυϊκών κινήσεων,

• κολπική αιμορραγία,

• σοβαρή υπέρταση,

• έντονος κοιλιακός πόνος,

• υποψία αποκόλλησης πλακούντα,

• ρήξη υμένων.

Είναι ασφαλές;

Το NST είναι απολύτως μη επεμβατική εξέταση. Δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία, δεν προκαλεί πόνο και μπορεί να επαναλαμβάνεται όσες φορές χρειάζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Πλεονεκτήματα

Το καρδιοτοκογράφημα προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στην καθημερινή μαιευτική πρακτική.

• Απλή και γρήγορη εξέταση.

• Δεν προκαλεί ενόχληση.

• Παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση του εμβρύου.

• Συμβάλλει στην έγκαιρη αναγνώριση πιθανών προβλημάτων.

• Μπορεί να συνδυαστεί με υπερηχογραφικό έλεγχο για πληρέστερη εκτίμηση.

Περιορισμοί

Το NST αξιολογεί την κατάσταση του εμβρύου τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει την εμφάνιση προβλήματος αργότερα, γι' αυτό η παρακολούθηση εξατομικεύεται ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου.

Συχνές ερωτήσεις

Σύνοψη

Το NST είναι ασφαλής και πολύτιμη εξέταση. Αξιολογεί την ευεξία του εμβρύου κατά τη στιγμή της καταγραφής. Η ερμηνεία του πρέπει να γίνεται από έμπειρο μαιευτήρα-γυναικολόγο και ποτέ μεμονωμένα, αλλά σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα και τα υπόλοιπα ευρήματα. Η σωστή παρακολούθηση συμβάλλει στην ασφαλή έκβαση της εγκυμοσύνης.