Key Points
- Πρόωρος τοκετός είναι ο τοκετός πριν από τις 37 εβδομάδες.
- Δεν σημαίνει ότι κάθε πρόωρη σύσπαση οδηγεί σε τοκετό.
- Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική.
- Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να καθυστερήσει ο τοκετός.
- Η χορήγηση κορτικοστεροειδών όταν ενδείκνυται βελτιώνει σημαντικά την πρόγνωση του νεογνού.
Πληροφορίες για ασθενείς
- Ο πρόωρος τοκετός αποτελεί επείγουσα μαιευτική κατάσταση.
- Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική.
- Η σύγχρονη θεραπεία μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την έκβαση.
- Κάθε έγκυος με τακτικές συσπάσεις πριν από τις 37 εβδομάδες πρέπει να αξιολογείται άμεσα.
- Η σωστή συνεργασία με τον μαιευτήρα-γυναικολόγο είναι απαραίτητη.
Εισαγωγή
Ο πρόωρος τοκετός ορίζεται ως ο τοκετός που συμβαίνει πριν από τη συμπλήρωση των 37 εβδομάδων κύησης.
Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες νεογνικής νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως.
Τι είναι ο πρόωρος τοκετός;
Πρόωρος τοκετός είναι η έναρξη τακτικών συσπάσεων της μήτρας που προκαλούν μεταβολές στον τράχηλο πριν από τη συμπλήρωση των 37 εβδομάδων κύησης.
Όσο μικρότερη είναι η ηλικία κύησης κατά τον τοκετό, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος επιπλοκών για το νεογνό.
Παράγοντες κινδύνου
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα πρόωρου τοκετού:
προηγούμενος πρόωρος τοκετός
πολύδυμη κύηση
βραχύς τράχηλος
λοιμώξεις του γεννητικού ή ουροποιητικού συστήματος
πρόωρη ρήξη υμένων
ανωμαλίες της μήτρας
κάπνισμα
χρόνια νοσήματα της μητέρας
Συμπτώματα
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
τακτικές συσπάσεις
πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή στη μέση
αίσθημα πίεσης στην πύελο
αύξηση των κολπικών εκκρίσεων
κολπική αιμορραγία
απώλεια αμνιακού υγρού
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει:
λήψη ιστορικού
μαιευτική εξέταση
υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου
καρδιοτοκογραφική παρακολούθηση όταν ενδείκνυται
εργαστηριακό έλεγχο για πιθανή λοίμωξη
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία κύησης και την κατάσταση της μητέρας και του εμβρύου. Μπορεί να περιλαμβάνει:
νοσηλεία
χορήγηση κορτικοστεροειδών για ωρίμανση των πνευμόνων του εμβρύου
τοκολυτική αγωγή όταν ενδείκνυται
θειικό μαγνήσιο για νευροπροστασία του εμβρύου σε κατάλληλες περιπτώσεις
αντιβιοτική αγωγή όταν υπάρχει λοίμωξη ή άλλες συγκεκριμένες ενδείξεις
στενή παρακολούθηση της μητέρας και του εμβρύου
Πιθανές επιπλοκές
Οι επιπλοκές εξαρτώνται κυρίως από την ηλικία κύησης και μπορεί να περιλαμβάνουν:
αναπνευστική δυσχέρεια
λοιμώξεις
ενδοκοιλιακή αιμορραγία
προβλήματα σίτισης
μακροχρόνιες νευροαναπτυξιακές διαταραχές
Μπορεί να προληφθεί;
Σε γυναίκες υψηλού κινδύνου μπορεί να εφαρμοστούν προληπτικά μέτρα όπως:
μέτρηση μήκους τραχήλου
χορήγηση προγεστερόνης όταν ενδείκνυται
περίδεση τραχήλου σε επιλεγμένες περιπτώσεις
αντιμετώπιση λοιμώξεων
διακοπή καπνίσματος
Clinical Pearls
- Όσο μικρότερη η ηλικία κύησης κατά τον τοκετό, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος επιπλοκών.
- Η υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου είναι βασικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου.
- Θειικό μαγνήσιο για νευροπροστασία του εμβρύου σε κατάλληλες περιπτώσεις.
Σημεία κινδύνου — άμεση εκτίμηση
- •Τακτικές συσπάσεις πριν από τις 37 εβδομάδες
- •Κολπική αιμορραγία
- •Απώλεια αμνιακού υγρού
- •Έντονο αίσθημα πίεσης στην πύελο
Συχνές ερωτήσεις
Οι συσπάσεις σημαίνουν πάντα ότι γεννάω;
Όχι. Πολλές γυναίκες παρουσιάζουν συσπάσεις χωρίς να εξελιχθούν σε πρόωρο τοκετό.
Αν γεννήσω πρόωρα, θα είναι καλά το μωρό;
Σήμερα η πρόγνωση των πρόωρων νεογνών έχει βελτιωθεί σημαντικά χάρη στη σύγχρονη νεογνολογική φροντίδα.
Μπορώ να κάνω κάτι για να μειώσω τον κίνδυνο;
Η τακτική παρακολούθηση της εγκυμοσύνης και η έγκαιρη αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου.
Σύνοψη
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η σύγχρονη αντιμετώπιση βελτιώνουν σημαντικά την έκβαση του πρόωρου τοκετού για τη μητέρα και το νεογνό.
Πηγές & κατευθυντήριες οδηγίες
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) — Management of Preterm Labor.
- FIGO — Good Practice Recommendations on Preterm Birth.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE) — Preterm Labour and Birth Guideline.
- World Health Organization (WHO) — Recommendations on interventions to improve preterm birth outcomes.
Παραπομπή / Citation
Miserlis, T. (2026). Πρόωρος Τοκετός: Αίτια, πρόληψη και αντιμετώπιση. Ιατρική Βιβλιοθήκη Δρ. Θ. Μισερλή. https://build-my-site-424.lovable.app/library/prooros-toketos
Miserlis T. Πρόωρος Τοκετός: Αίτια, πρόληψη και αντιμετώπιση. Ιατρική Βιβλιοθήκη Δρ. Θ. Μισερλή [Internet]. Aug 2026 [cited Aug 2026]. Available from: https://build-my-site-424.lovable.app/library/prooros-toketos
Ιατρική αποποίηση ευθύνης: Το παρόν κεφάλαιο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση, διάγνωση ή θεραπεία. Για κάθε κλινικό ερώτημα απαιτείται αξιολόγηση από εξειδικευμένο ιατρό.